WOJNA HISZPAŃSKO-AMERYKAŃSKA O KUBĘ to wojna imperialistyczna USA — Gore Vidal.

W swojej powieści Imperium, osadzonej w Waszyngtonie pod koniec XIX wieku, Gore Vidal opowiedział, jak wojna z Hiszpanią w 1898 r. oznaczała narodziny ekspansjonistycznej woli sprzecznej z zasadami Ojców Założycieli USA. Wcześniej, to Lenin  w swoim naukowym studium o imperializmie jako wyższej fazie kapitalizmu, przedstawia wojnę amerykańsko-hiszpańską jako pierwszą wojnę imperialistyczną kapitalizmu. 

Ta wojna USA pod koniec XIX wieku ma na celu przywłaszczenia kilku pozostałych kolonii Hiszpanii na Karaibach, Kuby i Puerto Rico oraz na Pacyfiku, Mariany, Filipiny i Hawaje. Interwencja Stanów Zjednoczonych w wojnie kubanśko-hiszpańskiej, wojnie wyzwoleńczej Kuby spod kolonialnego jarzma Hiszpanii, odpowiadała dawnym zamierzeniom USA co do podporządkowania sobie Kuby jako własnej kolonii. Na ten dzień większość kapitału krążącego na wyspie było kapitałem północnoamerykańskim.

Interwencja więc USA w wojnie kubańsko-hiszpańskiej ma miejsce w momencie, kiedy Hiszpania jest de facto wykańczana przez kubańskich rebeliantów. Pod koniec 1897 r. losy wojny były przesądzone na korzyść Kubańczyków, co sprzyjało interwencji Stanów Zjednoczonych w konflikcie. Hiszpania była w całkowitym upadku, nie posiadała niezbędnych zasobów, aby kontynuować finansowanie wojny na Kubie, ani nie miała ludzkiego potencjału niezbędnego do wzmocnienia dużej armii, która istniała już na wyspie. ..) Hiszpania nie miała 200 000 więcej ludzi ani 100 milionów peso na wsparcie wojny (…) na kolejne dwa lata (…)” – stwierdza wówczas Generał Naczelny Armii Powstańczej Kuby, Máximo Gómez. Z tych powodów Hiszpania zamierzała zakończyć tę sytuację deklaracją o autonomii Kuby. Propozycja nie została zaakceptowana przez Rząd Powstańczej Republiki, ponieważ idee niepodległości narodu kubańskiego tym statusem nie zostałyby uznane.

AP98010106363

Wrak amerykańskiego pancernika Maine

W 1897 r. Rząd Stanów Zjednoczonych po raz ostatni próbował zakupić od Hiszpanii Wyspę za 300 milionów dolarów. Hiszpański rząd odmawia sprzedaży swojej kolonii. 15 lutego 1898 r. amerykański Pancernik Maine” przypłynął do portu w Hawanie, aby „chronić amerykańskie interesy” zagrożone przez wojnę o niepodległość, którą toczyli Kubańczycy. Maine został wysadzony w powietrze kilka tygodni później … przez samych Amerykanów!, pozostawiając około 260 zabitych. W ten sposób sfabrykowano pretekst do bezpośredniej interwencji militarnej w wojnie przeciwko Hiszpanii. Była to jedna z pierwszych operacji „false flag” zrealizowanych przez USA w celu dokonania inwazji na inne kraje. Później była operacja „incydentu zatoki Tonkin”, aby rozpętać wojnę przeciwko Wietnamowi aż do operacji „broni masowego rażenia” rzekomo w posiadaniu Iraku, by dokonać inwazji na ten kraj. Przy interwencji i inwazji na Kubę, oświadczenia amerykańskiej prasy brukowej autorstwa Williama Randolpha Hearsta i Josepha Pulitzera obwiniały Hiszpanię za wojnę. Zwrot «Remember the Maine, to Hell with Spain!» („Pamiętaj o Maine, do piekła z Hiszpanią!”) stał się krzykiem wojennym dla tych, którzy wołali o wojnę w USA, tj. dla interesów kapitału amerykańskiego. Kuba miała przejść od rąk kolonialistów hiszpańskich do rąk neokolonialistów amerykańskich.

Wojna USA przeciw Hiszpani rozegrała się na morzu i na lądzie. Flota wojenna amerykańska świeża i liczebnie większa od hiszpańskiej pokonała przeciwnika bez nadzwyczajnych trudów. Na lądzie natomiast na Kubie armia hiszpańska była na defensywie w wyniku natarciu armii powstańczej Kuby. Kubańczycy mieli pod kontrolą prawie całą wyspę z wyjątkiem kilku ważnych ośrodków miejskich. Nie pomogła Hiszpanom nawet polityka obozów koncentracyjnych zastosowana przez generała Valeriano Weylera dla pozbawienia rebeliantom wsparcia ludzi z regionów wiejskich, gdzie unicestwiono 1/3 całej ówczesnej populacji kubańskiej.

reconcentracion-weyler

Generał V. Weyler i obrzy obozów koncentracyjncyh

Trzeba powiedzieć, że koncentracja populacji w określonych miejscach, szlakach i inne innowacje wojenne, była początkowo zastosowana podczas wojny secesyjnej przez generałów Sheridana i Huntera, kiedy całkowicie zdewastowali dolinę Shenandoah i przez generała Shermana również przez zrównanie z ziemią Georgii i Karoliny Południowej. Ta strategia była wiernie kopiowana przez generała Weylera na Kubie. Powstały więc obozy koncentracyjne o rodowodzie amerykańskim. Strategia ta później była zastosowana w innych konfliktach, takich jak przeprowadzone przez Horatio Kitchener w Wojnach Boerów, jak i przez Wehrmacht w czasie IIWŚ.

Wygrana Kubańczyków nad Hiszpanami była już kwestią czasu. Ta sytuacja sprzyjała inwazji militarnej armii amerykańskiej, która dzięki dominującej ofensywie sił kubańskich rebeliantów rozstrzygnęła losy konfliktu po własnej stronie. „(…) jak podziękować Kubańczykom w imieniu rządu USA, którzy przybyli (…), byśmy uniknęli katastrofę przy wylądowaniu (…)” – oświadcza amerykański Admirał Mckeal. Takie sytuacje były chlebem powszednim w trakcie inwazji Amerykanów. Militarnie Stany Zjednoczone nie były przygotowane na tego typu zawody i gdyby nie Mambises -nazwa kubańskich sił rebelianckich- ze względu na ich wsparcie i stanowczość, militarne cele Jankesów nigdy nie zostałyby zrealizowane.

Po pierwsze, ponieważ ich oddziały lądowe były zdezorganizowane i źle przygotowane. Jego uzbrojenie lądowe było poniżej hiszpańskiego, bardziej nowoczesnego. Po drugie, ponieważ zgodnie z hiszpańskim planem obrony ponad 16 000 żołnierzy było potrzebnych, by lądowanie udało się, albowiem na wschodzie Wyspy Hiszpanie mieli ponad 50 000, a w samym Santiago de Cuba około 10 000 żołnierzy.

Armia powstańcza Kubańczyków nie mogła walczyć na dwóch frontach i postanowiła, w obliczu faktu interwencji amerykańskiej, w taktycznym przymierzu z nimi dalej napierać przeciw armii hiszpańskiej. „(…) Bez Kubańczyków Jankesi nie byliby w stanie wysiąść ze statków. Pomoc powstańców była potężna. Dowodem na to jest to, że Amerykanie zeszli na ląd tylko tam, gdzie powstanie było najsilniejsze (…)” – opisuje hiszpański generał Arsenio Linares, odpowiedzialny za obronę najważniejszego po Hawanie, miasta Santiago de Cuba pozostającego wówczas w ich rękach.

f0111753

Szarża na machete sił Mambises

USA nie walczyły o niepodległość Kuby, walczyły z Hiszpanią w celu odebrania jej kolonii i podporządkowania jej sobie. Była to wojna między dwoma dużymi ośrodkami kapitalizmu o kolonie. Fakt ten uwypukla się wyraźnie w momencie, gdy po kapitulacji Hiszpanii w 1898 r. Armia Powstańcza Kubańczyków została rozbrojona przez Amerykanów na mocy Traktatu paryskiego. Hiszpania zrzekła się swojej suwerenności nad Kubą, Puerto Rico i Filipinami, co oznaczało pozostawienie pola otwartego na interwencję i okupację tych krajów przez Stany Zjednoczone. Doktryna J. Monroego „Ameryka dla Amerykanów” ogłoszona przez prezydenta już w 1823 r. urzeczywistniła się. Ustalała ona, że każda interwencja Europejczyków w Ameryce byłaby postrzegana jako akt agresji, który wymagałby interwencji Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Wykluczenie w Traktacie Paryjskim przedstawicieli trzech wspomnianych kolonii, pokazało kolonialistyczny duch Stanów Zjednoczonych, chociaż siły niepodległościowe tych krajów miały największy ciężar wojen.

Na Kubie 24 lutego 1899 roku, zaledwie cztery lata po rozpoczęciu wojny, Generalísimo Armii Powstańczej Máximo Gómez poprowadził swój triumfalny wjazd do Hawany na czele wojsk. Tysiące ludzi wyszło na spotkanie wyzwalającej armii. Kubańczycy rozpoznali w nim żywy symbol ruchu niepodległościowego i wyrazili go w tej masowej demonstracji. Na tym skończyło się powstanie Kubańczyków w walce o niepodległość kraju.

0503-mejorana

Kubańscy patrioci, liderzy wojny wyzwoleńczej Kuby przeciwko Hiszpanii

W nowej sytuacji USA przemieniały Kubę w protektorat amerykański. Pod ich kuratelą powstała Konstytucja w 1902 r. tego, co znamy jako Kubańską pseudo Republikę. Duch Konstytucji Guaimaro, ruchu niepodleglościowego Republiki Powstańczej został pogrzebany. Klauzula w przyjętej Konstytucji nazwana „Poprawką Platta” (nazwiska amerykańskiego senatora, którą ją zaproponował) przyznała USA prawo interwencji na Kubie za każdym razem, iż Rząd Stanów Zjednoczonych uzna zagrożenie wewnętrzne dla stabilności ustroju politycznego. Miało to miejsce de facto kilka razy. Kapitał amerykański miał wolną rękę, by spenetrować i właściwie dominować kubańską gospodarkę. Ten stan rzeczy, republiki neokolonialnej, potrwał do 1959 r., roku wygranej powstania narodowego w walce zbrojnej przeciw pro amerykańskim dyktatorskim rządom. Stany Zjednoczone zostały do słownie wyrzucone z Kuby. Powstała suwerenna Republika. Niepodległości stało się zadość.

_104901866_gettyimages-566464313

………………….

Obraz na okładce: rysunek o intensji USA w wojnie przeciwko Hiszpani w ówczesnej katalońskiej gazecie.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s